Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια

Τι είναι Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια (ή καλύτερα Χρόνια Νεφρική Νόσος) ?

Η ΧΝΝ είναι μια κατάσταση που οι νεφροί σταματούν σταδιακά και αργά να δουλεύουν σωστά και δουλεύουν λιγότερο (ανεπαρκούν).  Όταν δουλεύουν φυσιολογικά απομακρύνουν από το αίμα άχρηστες και επικίνδυνες ουσίες, το παραπάνω νερό και το αλάτι. Ακόμα, παράγουν ουσίες βασικές για την παραγωγή αίματος (ερυθροποιητίνη) και για το μεταβολισμό των οστών (ενεργοποιούν την βιταμίνη D).  Στα άτομα με Χρόνια Νεφρική Νόσο (ανεπάρκεια) οι νεφροί σταδιακά και αργά χάνουν την ικανότητα τους να φιλτράρουν το αίμα και κάποια στιγμή υπάρχει πιθανότητα να σταματήσουν να δουλεύουν εντελώς. Για αυτό είναι πολύ σημαντικό να διατηρήσουμε την ΧΝΝ από το να εξελιχτεί άσχημα.

Ποιες όμως είναι οι πιο συχνές αιτίες Χρόνιας Νεφρικής Νόσου ?

1.   Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και 2 , ο οποίος αποτελεί στις μέρες μας  την πρώτη αιτία πια.

2.   Η  Αρτηριακή υπέρταση

3.   Οι σπειραματονεφρίτιδες : είναι παθήσεις που δημιουργούν βλάβες στα νεφρικά σπειράματα (φίλτρα του νεφρού)

4.   Η λιθίαση των νεφρών και οι πολλες – υποτροπιαζουσες λοιμώξεις των νεφρών.

5.   Κληρονομικές νόσοι των νεφρών : κύριος εκπρόσωπος η  πολυκυστική νόσο.

6.   Φάρμακα, όπως τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα αλλά και αρκετά άλλα υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

Είμαι σε ομάδα αυξημένου κινδύνου για εμφάνιση Χρόνιας Νεφρικής Νόσου ? Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που την χειροτερεύουν?

Αν έχω ένα ή περισσότερους  από τους παρακάτω παράγοντες, τότε έχω αυξημένο κίνδυνο για ΧΝΝ . Αν έχω ήδη ΧΝΝ, οι παρακάτω παράγοντες είναι υπεύθυνοι για την επιδείνωση της. Άρα οι παρακάτω παράγοντες πρέπει να αντιμετωπίζονται (εκτός του οικογενειακού ιστορικού φυσικά):

  • Αυξημένη αρτηριακή πίεση 
  • Αυξημένο σάκχαρο
  • Παχυσαρκία
  • Κάπνισμα
  • Υψηλή χοληστερίνη
  • Απουσία σωματικής άσκησης
  • Κάπνισμα
  • Οικογενειακό ιστορικό για νεφροπάθεια

Ποια είναι να συμπτώματα της ΧΝΝ? Τι νιώθω?

Στην αρχή, ΤΙΠΟΤΑ απολύτως.

Καθώς προχωρεί μπορεί να έχουμε : πρήξιμο στα πόδια (οίδημα), αύξηση της αρτηριακής πίεσης, αίσθημα κούρασης, ανορεξία, ναυτία και γενικά μια πολύ κακή διάθεση. Αλλά τα συμπτώματα αυτά, εμφανίζονται σε προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια. Ο «πόνος» στους νεφρούς, ΔΕΝ σχετίζεται με νεφρική ανεπάρκεια.

Ποια είναι τα εργαστηριακά ευρήματα της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου?

  1. Αυξημένη κρεατινίνη (ουσία που χρησιμοποιούμε για την μέτρηση της νεφρικής λειτουργίας)
  2. Παθολογικά ευρήματα από την εξέταση ούρων.
  3. Αναιμία και υπερκαλιαιμία (σε πιο σοβαρή Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια)

Αν πάσχω από Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια, υπάρχει κάτι που μπορεί να «φτιάξει» τους νεφρούς μου όπως ήταν πριν?

Όχι. Η βλάβη των νεφρών  όπως και σε άλλα όργανα είναι μόνιμη στην Χρόνια νεφρική νόσο. Δεν μπορεί να «γυρίσει πίσω»

Μπορεί να σταματήσει να εξελίσσεται?

 Όλοι, μετά την ηλικία των 30-40 ετών χάνουμε κάθε χρόνο λίγο από την νεφρική μας λειτουργία. Ο φυσιολογικός αυτός ρυθμός απώλειας, επιταχύνεται λίγο μετά την ηλικία των  65-70 ετών. Ακόμα και σε  υγιή άτομα.  Αυτοί που έχουν ήδη Χρόνια Νεφρική Νόσο, από οποιαδήποτε ασθένεια (σάκχαρο, υπέρταση κλπ)και είναι χωρίς θεραπεία, απλά χάνουν αρκετά πιο γρήγορα. 

Σκοπός του νεφρολόγου είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις έτσι ώστε η απώλεια της νεφρικής λειτουργίας να περιοριστεί όσο είναι δυνατό ακόμα και σε ρυθμούς «φυσιολογικούς» και δεύτερον, να αναγνωρίζονται νωρίς οι επιπλοκές της ΧΝΝ και να θεραπεύονται.

Υπάρχει κάτι που μπορεί να γίνει για να προστατέψω τους νεφρούς μου εφόσον έχω ήδη Χρόνια Νεφρική Νόσο?

  • Τακτικός έλεγχος της πίεσης και λήψη των φαρμάκων ΚΑΘΕ μέρα με τον τρόπο που σας έχει συμβουλέψει ο γιατρός σας.
  • Η πίεση πρέπει να είναι κάτω από 130 (η «μεγάλη») αλλά ΔΕΝ πρέπει να εμφανιστεί και υπόταση.
    Αν εμφανιστεί υπόταση, τότε η νεφρική λειτουργία σε αυτούς που πάσχουν από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, θα επιδεινωθεί! : μην πάρετε τα φάρμακα της πίεσης και φάτε κάτι αλμυρό !
  • Καλός έλεγχος του σακχάρου αν έχετε σάκχαρο.
  • Αλλαγή της δίαιτας σας και του τρόπου ζωής ανάλογα με τις οδηγίες που σας έδωσε ο θεράπων ιατρός.
  • ΔΙΑΚΟΠΗ του καπνίσματος ( είναι από τους πιο ισχυρούς παράγοντες επιδείνωσης νεφρικής λειτουργίας)
  • Απώλεια σωματικού βάρους (άλλος ένας σοβαρός παράγοντας επιδείνωσης νεφρικής λειτουργίας είναι η παχυσαρκία)
  • Αποφυγή φαρμάκων που «πειράζουν» τους νεφρούς : παυσίπονα της τάξης των αντιφλεγμονωδών  (εκτός από τα μικρά ασπιρινάκια του καρδιολόγου!) είναι φάρμακα που πρέπει να αποφεύγονται.
  • Να ενημερώνετε άλλους συναδέλφους όταν σας συνταγογραφούν κάποιο καινούργιο φάρμακο ότι πάσχετε από Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια.

Ποιος είναι ο σκοπός της παρακολούθησης στο νεφρολογικό ιατρείο?

Ο σκοπός της παρακολούθησης στο ιατρείο είναι να δημιουργήσει ο νεφρολόγος τις προϋποθέσεις έτσι ώστε 

Να βρεθεί η αιτία της Νεφρικής βλάβης (διάγνωση)

η απώλεια της νεφρικής λειτουργίας να περιοριστεί όσο είναι δυνατό

να αναγνωρίζονται νωρίς οι επιπλοκές της ΧΝΝ και να θεραπεύονται

Να ελεγχτούν όλοι οι παράγοντες που χειροτερεύουν την νεφρική λειτουργία (εξέλιξη)

Να λάβει ο ασθενής την πλέον κατάλληλη θεραπεία για την πίεση του

Να λάβει ο ασθενής (αν χρειαστεί) ειδική θεραπεία για την συγκεκριμένη νεφρική πάθηση.

Ποια είναι η θεραπεία της Χρόνιας Νεφρικής Ανεπάρκειας (νόσου)?

Είναι ουσιαστικά, η θεραπεία ΟΛΩΝ ΜΑΖΙ των παραγόντων που είπαμε ότι χειροτερεύουν την νεφρική λειτουργία .

Ειδική θεραπεία χρειάζονται μόνο συγκεκριμένες νεφρικές παθήσεις.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ …. «ΚΡΕΑΤΙΝΙΝΗ»!

Τι γίνεται όταν οι νεφροί μου σταματήσουν να δουλεύουν εντελώς?

  • αιμοκάθαρση ( το αίμα του ασθενούς καθαρίζεται από ένα μηχάνημα και ένα φίλτρο 3 φορές την εβδομάδα) και 
  • περιτοναϊκή κάθαρση (το αίμα του ασθενούς καθαρίζεται από ένα ειδικό υγρό που μπαίνει μέσα στην κοιλιά του ασθενούς και μετά απομακρύνεται. Αυτό είναι κάθε 24ωρο, το βράδυ.
  • Μεταμόσχευση νεφρού

Βιβλιογραφία

  1. National Kidney Foundation
  2. The Kidney, Brenners & Rectors , 9th Edition
  3. National Kidney Foundation Practice Guidelines for Chronic Kidney Disease: Evaluation, Classification, and Stratification, Andrew S. Levey, MD; et all, Ann Intern Med. 2003;139(2):137-147.
  4. Chronic Kidney Disease and the Risks of Death, Cardiovascular Events, and Hospitalization, Alan S. Go, M.D., Glenn M. Chertow, M.D., M.P.H., Dongjie Fan, M.S.P.H., Charles E. McCulloch, Ph.D., and Chi-yuan Hsu, M.D., N Engl J Med 2004; 351:1296-1305September 23, 2004DOI: 10.1056/NEJMoa041031
  5. Lifestyle Factors, Obesity and the Risk of Chronic Kidney Disease, Stengel, Bénédicte*; Tarver–Carr, Michelle E.†; Powe, Neil R.§†‡; Eberhardt, Mark S.¶; Brancati, Frederick L.§†, Epidemiology: July 2003 - Volume 14 - Issue 4 - pp 479-487